Wydział Nauk Humanistycznych Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu wzbogacił się o nową, unikatową jednostkę badawczą - Laboratorium Badań nad Przyswajaniem Języka Obcego i Tłumaczeniami. Jest to obecnie jedno z najnowocześniej wyposażonych laboratoriów akustyczno-fonetycznych w Polsce.
Uruchomienie pracowni otwiera zupełnie nowe możliwości przed pracownikami naukowymi, studentami oraz współpracującymi z Uczelnią ekspertami. Zaawansowana infrastruktura pozwala na prowadzenie precyzyjnych analiz z pogranicza językoznawstwa, psycholingwistyki, akustyki mowy oraz przekładoznawstwa. Kierownikiem nowej jednostki został uznany specjalista w tej dziedzinie - prof. dr hab. Arkadiusz Rojczyk. Podczas uroczystego otwarcia obecni byli: JM dr hab. inż. Józef Ciuła, prof. ANS - Rektor Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, dr hab. inż. Grzegorz Przydatek, prof. ANS - Prorektor ds. Nauki i Rozwoju, dr Robert Rogowski - Dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych, Prodziekan mgr Anna Cetnarowska oraz pracownicy Wydziału.
W laboratorium już teraz prowadzone są cztery interdyscyplinarne projekty badawcze:
1. Imitacja dźwięków języka obcego przez dzieci ze spektrum autyzmu
Projekt koncentruje się na badaniu zdolności dzieci ze spektrum autyzmu do imitacji dźwięków języka obcego, ze szczególnym uwzględnieniem fonetycznych i poznawczych mechanizmów naśladowania mowy. Głównym celem badań jest określenie, w jakim stopniu dzieci ze spektrum autyzmu potrafią odtwarzać cechy artykulacyjne i akustyczne obcojęzycznych dźwięków oraz czy ich zdolności imitacyjne różnią się od umiejętności dzieci rozwijających się neurotypowo.
2. Artykulacja mowy w różnych tempach mówienia przez dzieci ze spektrum autyzmu
Celem projektu jest zbadanie wpływu tempa mówienia na organizację czasową i precyzję artykulacyjną mowy dzieci ze spektrum autyzmu. Badania obejmują analizę produkcji dźwięków i struktur fonetycznych w warunkach wolnego, naturalnego oraz przyspieszonego tempa mówienia, ze szczególnym uwzględnieniem długości samogłosek i spółgłosek, koordynacji gestów artykulacyjnych oraz stabilności parametrów akustycznych.
3. Tłumaczenie maszynowe terminologii medycznej
Projekt poświęcony jest ocenie skuteczności współczesnych systemów tłumaczenia maszynowego, w szczególności narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję i duże modele językowe, w przekładzie specjalistycznej terminologii medycznej. Głównym celem badań jest określenie stopnia poprawności terminologicznej, precyzji semantycznej oraz adekwatności kontekstowej tłumaczeń generowanych automatycznie.
4. Badanie czasu reakcji w tłumaczeniu struktur leksykalnych typu false friends
Projekt dotyczy psycholingwistycznych mechanizmów przetwarzania i tłumaczenia wyrazów określanych jako false friends (fałszywi przyjaciele tłumacza), czyli jednostek leksykalnych wykazujących podobieństwo formalne w dwóch językach, lecz różniących się znaczeniem. Celem badań jest określenie, w jaki sposób podobieństwo ortograficzne i rozbieżność semantyczna wpływają na szybkość oraz poprawność rozpoznawania ekwiwalentów tłumaczeniowych przez tłumaczy zawodowych i osoby szkolące się w zawodzie tłumacza.
Powstanie Laboratorium Badań nad Przyswajaniem Języka Obcego i Tłumaczeniami to kolejny ważny krok w rozwoju zaplecza naukowo-badawczego Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Sączu. Jednostka nie tylko wzmacnia potencjał publikacyjny uczelni, ale również stwarza studentom filologii szansę na bezpośredni udział w innowacyjnych badaniach.



